Professor Layton en de Doos van Pandora

Professor Layton is een van de zeldzame games die aanslaat in alle lagen van de bevolking. Van doorgewinterde gamers tot gepensioneerden, zowel mannen als vrouwen, iedereen met enig intellect zal zich aangetrokken voelen tot de behoedde archeoloog en zijn leerling Luke. Het eerste deel, Professor Layton and the Curious Village, kende maar één obstakel: het was in het Engels. Een onbegrijpelijke keus voor een spel met zo'n universele aantrekkingskracht. Gelukkig heeft Nintendo dit ingezien en het tweede deel uitstekend in het Nederlands vertaald. De weg ligt vrij voor Professor Layton om de harten van al die Sudoku-spelers en Brain Training-fanaten te veroveren.

De universele aantrekkingskracht van de Layton-games zit hem in de toon. Het spel blijft altijd behulpzaam en vriendelijk, maar zal het intellect van de speler nooit onderschatten. Het is nooit belerend of kinderachtig, noch betweterig of arrogant. Het puzzels bieden een intellectuele uitdaging, vereisen vindingrijkheid en nieuwsgierigheid, maar zullen tegelijkertijd door het uitstekend hintsysteem geen onneembare barricades opwerpen. Het verhaal is fantasierijk en spannend als een goed kinderboek en tegelijk prikkelend en mystiek als een detective.

Het begint allemaal met een moord. De moord op Dokter Schrader, de leermeester van Professor Layton. De moord lijkt verband te hebben met de Elyseïsche kist, een mysterieus voorwerp dat ook wel bekend staat als de Doos van Pandora. De legende gaat dat iedereen die de kist opent, zal sterven. Op het plaats delict vinden Layton en zijn leerling Luke een treinkaartje voor de Monetary Express, een luxe passagierstrein. De reis met de trein vormt het startpunt voor een nieuw avontuur dat Luke en de Professor zal voeren langs mystieke dorpen met vreemde inwoners die verdacht weinig van zichzelf willen prijsgeven. Gelukkig is Layton zo'n speurneus die het raadsel altijd wel weet te ontrafelen.

Puzzels

Het verhaal dient als kader rond de ruim honderd puzzels die de hoofdbrok van Professor Layton vormen. Net als in het eerste deel hebben de puzzels slechts zijdelings of zelfs helemaal niets met het verhaal van doen. Elk personage in het spel is simpelweg geobsedeerd door puzzels en willen dat je er eerst eentje oplost, voordat ze nuttige informatie of voorwerpen geven. De puzzels zijn vergelijkbaar met die uit het eerste deel en bestaan uit onder andere schuifpuzzels, meetkunde, logica, schaakpuzzels en zoekplaatjes. Sommige puzzels lijken eerst heel ingewikkeld, maar zijn met een slim foefje op te lossen. Andere puzzels lijken simpel, maar zijn ingewikkelder dan je op het eerste gezicht zou denken.

Voor wie het eerste deel van Professor Layton gespeeld heeft, zullen sommige puzzels bekend voorkomen. Een aantal zijn overduidelijk varianten op puzzels die al in het eerste deel zaten, zoals De Torens van Hanoi met pannenkoeken. Ook zullen spelers van het eerste deel al een beetje weten hoe het spel van je verwacht te denken, waardoor de puzzels wat makkelijker overkomen dan die van deel één; en die waren meestal al niet heel erg moeilijk. De lastigste puzzels zijn dat eerder omdat onduidelijk is wat het spel precies bedoelt of wil horen, dan dat het probleem onoplosbaar is. Ook zijn de plaatjes soms wat priegelig door het kleine scherm van de DS en word je intussen wel geacht een klein detail te onderscheiden.

Verbeteringen

Ten opzichte van The Curious Village kent De Doos van Pandora een aantal kleine verbeteringen. Zo is er nu bij elke puzzel een memofunctie aanwezig. Je tekent over de puzzel zelf heen, wat handig is voor meetkundige problemen of doolhofpuzzels. Een ingebouwde rekenmachine was soms ook fijn geweest, zeker voor de latere puzzels, al zullen de meeste mensen best wat oefening met hoofdrekenen kunnen gebruiken.

Ook nieuw is het minispelletje met de hamster, dat het saaie inrichten van de kamer uit het eerste deel vervangt. Dit keer moet je een hamster af laten vallen door hem zoveel mogelijk pasjes te laten lopen door voorwerpen op een strategische manier in zijn hok te plaatsen. Best leuk, maar helaas niet bijzonder uitgebreid. Fijn is wel dat de hamster je helpt muntjes te zoeken zodra je hem op zijn streefgewicht hebt gekregen.

Nederlandstalig

De grootste verbetering is zondermeer de Nederlandse vertaling. In Professor Layton is lezen het voornaamste wat je zult doen en het spel behandelt niet louter alledaagse onderwerpen. Dit is voor een groot deel van de Nederlanders ondoenlijk in het Engels, hoe hoog we onszelf ook inschatten. Zeker voor de brede doelgroep waar het spel op mikt, is toegankelijkheid een must. De vertaling is daarbij zeer adequaat. Alles is duidelijk geschreven en pakt precies de goede toon. Ook de stemmen, die in de tussenfilmpjes te horen zijn, zijn over het algemeen prima. Hooguit heeft Luke een iets te bekakte 'r', maar de spraak is zo summier dat het niet zal storen.

Het is voornamelijk de Nederlandse vertaling die De Doos van Pandora boven zijn voorloper plaatst. The Curious Village had een iets coherenter verhaal en voerde wat minder irrelevante personages op dan dit tweede deel. Sommige wendingen of raadsels zie je net iets te vroeg aankomen. Soms verkeren de Professor en Luke nog in complete onwetendheid, terwijl het té duidelijk is wat er werkelijk aan de hand is. De puzzels zijn van eenzelfde niveau, wat voor nieuwkomers voldoende is, maar voor spelers van het eerste deel had er wel een tandje bij gemogen. Eigenlijk zijn alleen de laatste tien puzzels, echte breinbrekers. Je zult in totaal een dikke tien uur bezig zijn, om het verhaal af te ronden, en daarna nog een paar uurtjes spelen om ook de laatste paar puzzels te voltooien. De herspeelbaarheid is gering, maar daar staat tegenover dat je het spel praktisch aan iedereen kunt uitlenen, zelfs aan je ouders.