Braid is enig in zijn soort. Het is in de eerste plaats al een van de briljantste puzzelgames in tijden, maar het is daarbovenop een artistieke prestatie zoals we die zelden zien. Braid neemt je mee op een betoverende, verwarrende en ontluisterende reis. Met muziek die nog dagen nasuist in je oren. Achterstevoren.
9.0
Filosofische thematiek. Heerlijke muziek. Spelen met de tijd op een briljante manier. Elke puzzel is uniek en vergt een andere aanpak. Artistiek hoogstaande graphics
Niet bijzonder lang; alles wat zo mooi is, kan niet lang genoeg duren
Spelen met tijd is
een spelelement dat de laatste jaren steeds vaker opduikt. Prince of Persia:
The Sands of Time zette het als eerste succesvol neer, later voegde TimeShift
er nog wat extra diepgang aan toe. Inmiddels heeft spelen met tijd dankzij GRID
zelfs in het racegenre zijn opwachting gemaakt. Maar bij al deze games is
spelen met tijd slechts een element dat vaak evengoed weggelaten had kunnen
worden. Prince of Persia was hooguit een stuk frustrerender geweest, TimeShift
nog generieker. De platform-puzzelgame Braid is echter niet los te zien van het
spelen met tijd, het spel is er volledig omheen ontworpen. En dat vergt een
flinke omschakeling.
Het spelen met tijd gaat ver in Braid, heel ver. Je kunt op
elk moment onbeperkt terugspoelen tot helemaal aan het begin van het level. Een
confrontatie met een tegenstander betekent dus nooit je dood. Je zult in Braid
zelfs nooit echt sterven. Wanneer je dood gaat, wordt je geacht om terug te
spoelen. Braid is namelijk geen platformspelletje waarin je tegenstanders moet
overwinnen, maar een slimme puzzelgame. Het gaat niet om het ontwijken of
verslaan van tegenstanders, maar om ze verstandig te gebruiken in combinatie
met de manipulatie van tijd.
Met alleen een mogelijkheid tot terugspoelen heb je nog geen
puzzelgame. De vondst bij Braid zit hem in het feit dat bepaalde voorwerpen of
vijanden niet onderhevig zijn aan het terugspoelen. Deze worden gemarkeerd door
groene vonkjes die van ervan afspatten. Wanneer je een normale sleutel oppakt
en je spoelt terug, dan zal de sleutel teruggelegd worden. Pak je een sleutel
met vonkjes, dan houd je hem ook als je hem terugspoelt. Ideaal om bijvoorbeeld
een sleutel uit een gat te halen waar je op een normale manier niet meer uit
kunt komen.
Braid kent zes werelden en in elke wereld is de manier
waarop je met de tijd speelt net wat anders. Zo is er een wereld waarin de tijd
voor- en achteruit spoelt naargelang je positie in het scherm. Hoe verder je
naar rechts loopt, hoe verder de tijd vooruit gaat. Alle monsters in de wereld lopen
pas wanneer jij ook loopt en zijn op een bepaalde plek, altijd op dezelfde
positie. Behalve als je bijvoorbeeld eerst een obstakel op hun pad zet,
waardoor ze eerder zullen keren. In weer een andere wereld kun je de tijd
plaatselijk vertragen door een soort 'tijdbubbel' los te laten. Braid weet je
elke keer enorm uit te dagen en vergt steeds weer nieuwe denkpatronen. Vergelijk
het met Portal, waar ook meer mee mogelijk was dan je op het eerste gezicht zou
denken. In Braid moet je misschien nog wel meer buiten de gebaande paden
denken. De puzzels zijn ogenschijnlijk zo simpel en bestaan meestal uit maar
een paar elementen, maar elke puzzel is weer een echte uitdaging.
Gelukkig kun je in Braid elke puzzel overslaan en gewoon
naar de uitgang van het level lopen. Handig wanneer je echt vast zit in een
puzzel, maar niet aan te raden als je van het spel wil genieten. Je kunt het
spel sowieso niet uitspelen door er doorheen te racen, je dient namelijk vijf legpuzzels
te vervolledigen om bij de laatste wereld te komen en alleen door puzzels op te
lossen, krijg je de benodigde puzzelstukjes. Je kunt gelukkig altijd terug gaan
naar eerder bezochte gebieden om daar de overgeslagen puzzelstukjes alsnog op
te rapen. Vaak zal blijken dat je de tweede keer ineens tot inzichten komt die
je eerder niet had, ook omdat je in latere levels weer nieuwe denkpatronen hebt
ontwikkeld.
Maar Braid is veel meer dan een ingenieus , briljant
puzzelspel. Braid is ook een artistieke prestatie van topniveau. De
achtergronden zijn prachtig handgetekend en zien er werkelijk schilderachtig
uit, met meerdere lagen die langzaam langs elkaar heen schuiven en waarin
continu beweging zit. Dit met op de voorgrond retro personages en een
platformwereld die aandoet als Super Mario, met bijbehorende verwijzingen. Het
prachtplaatje wordt begeleidt door rustgevende klassieke muziek die
achterstevoren wordt afgespeeld wanneer
je terugspoelt. Bij veel heen en weer spoelen ontaardt in een ware kakofonie
die minstens zo briljant klinkt als wanneer het geluid gewoon vooruit wordt
afgespoeld.
Maar Braid is ook meer dan een audiovisueel attractief,
artistiek hoogstaand, briljant en ingenieus puzzelspel. Het is ook een
filosofische beschouwing van het fenomeen tijd, van de mogelijkheid om dingen
uit het verleden uit de wissen om het daarna opnieuw goed te doen. Het verhaal
wordt weliswaar in kale teksten gepresenteerd, maar weet je desondanks te
grijpen en hoewel je zelden echt grip op het verhaal krijgt, laat het een
bijzondere indruk achter. Braid is heel speciaal en moet door elke zichzelf
respecterende gamer ervaren worden. Het vergt wel een goed stel hersens, wat
inlevingsvermogen en de wil om buiten de gebaande paden te gaan. Maar zoals we
allemaal weten, zijn buiten de gebaande paden de mooiste dingen te ontdekken.