Toen Fallout in 1997 verscheen, vestigde het meteen zijn status als cultklassieker. De unieke combinatie van een turn-based role-playing game en een postapocalyptische omgeving wist vele harten te veroveren. Het tweede deel ontving dezelfde lof, maar daarna wist de serie met enkele spin-off’s nooit meer zijn glans te bereiken. In 2004 kocht ontwikkelaar Bethesda, bekend van de Elder Scrolls serie, de rechten op van het kwakkelende Interplay. Het ontwikkelteam van Bethesda, zelf devote aanhangers van het origineel, omarmde het fantastische Fallout-universum en creëerde daarin zijn eigen game. Daarin is het met verve geslaagd.

Met luid gekrijs en een wazig zicht op de doktoren kom je ter wereld. Je wordt geboren in Vault 101, een atoomschuilkelder in de omgeving van Washington D.C.. Deze schuilkelders waren gebouwd vóór de allesverwoestende nucleaire oorlog van 2077 met China. Het zijn, in een postnucleair landschap vol waanzin, de enige plaatsen waar veiligheid gegarandeerd is. De eerste negentien jaar van je leven breng je hier door, tot op een dag je vader halsoverkop wegvlucht, de buitenwereld in. Jij volgt hem in zijn vooralsnog onbekende queeste en begeeft je in het Capital Wasteland, het verwoeste gebied rondom de Amerikaanse hoofdstad.

Het is zaak om meteen één mythe uit de wereld te helpen: Fallout 3 is absoluut geen shooter. Dat mag misschien opmerkelijk klinken voor een eerstepersoons spel met vuurwapens, maar in de kern is het spel een pure role-playing game. Het S.P.E.C.I.A.L.-systeem, dat stamt uit de oorspronkelijke Fallout-games, vormt het stevige fundament onder de role-playing-gameplay. Je wordt geboren met een aantal eigenschappen, zoals intelligentie, kracht en perceptie. Deze zaken beïnvloeden voor een groot gedeelte wat voor soort speler je wordt. Hoe meer kracht, hoe meer je kunt dragen en hoe meer schade je doet met slagwapens. Hoe hoger je intelligentie, hoe groter je kennis van computers (om ze te hacken) en hoe meer vaardigheidspunten je kunt verdelen.

Deze vaardigheidspunten, die je in het begin van het spel toekent en die je per level dat je stijgt kunt toekennen, vormen de tweede pijler van het S.P.E.C.I.A.L.-systeem. Denk daarbij aan je vaardigheden met pistolen, geweren en laserwapens. Ook dingen zoals je computervaardigheid, nodig voor het hacken van terminals, spreekvaardigheid (om mensen succesvol om te praten) en vaardigheid om sloten open te breken zijn hierbij van de partij. Hoe hoger het level dat je bereikt, hoe meer je je speelstijl kunt verfijnen.

Het derde, en veruit leukste en uniekste, element van dit systeem zijn de perks. Per level dat je stijgt, kun je één unieke perk uitkiezen die je personage op unieke wijze verbetert. Er zijn duidelijke, effectieve perks, zoals een grotere kans om je vijand te raken en een betere omgang met bepaalde type wapens. Maar er zijn ook hilarische en speciale perks. Zo zorgt de Bloody Mess-perk ervoor dat je vijanden uit elkaar spatten als je ze doodt. En de Animal Friend-perk zorgt ervoor dat beesten in de omgeving je niet meer aanvallen. Sommige perks hebben meerdere niveaus. Het tweede niveau van laatstgenoemde perk zorgt ervoor dat dieren in de omgeving je zelfs te hulp schieten tegen je vijanden.

Het opdoen van ervaringspunten om te levelen gebeurt op een logische en overzichtelijke manier. Voor dingen die er toe doen, zoals bijvoorbeeld het doden van vijanden, het ontdekken van nieuwe locaties, het volbrengen van quests, het succesvol ompraten van mensen en het openbreken van sloten, krijg je ervaringspunten. Je kracht wordt dan niet bepaald door je level, maar puur door de punten die je toekent aan je eigenschappen als je omhoog levelt. Het mooie is dat, in tegenstelling tot Bethesda’s andere game Oblivion, de vijanden niet met je mee levelen. Zo kunnen de Super Mutants, bekende vijanden voor Fallout-veteranen, in het begin nog als een brug te ver worden gezien, terwijl je ze later in het spel flink te grazen kunt nemen.


Het vechten in Fallout 3 kan in real-time, zoals in een first-person shooter, maar is dan zeer onnauwkeurig en ineffectief. Veel handiger is het Vault-tec Assisted Targeting System, oftewel V.A.T.S.. Het is een vervanger voor de turn-based aanpak van de eerdere delen. Je kunt de tijd op ieder gewenst moment tijdens het vechten stilzetten om V.A.T.S. te activeren. Je hebt een aantal actiepunten die je kunt gebruiken om aanvallen uit te voeren. Je kunt hierbij wisselen tussen vijanden en ook tussen de lichaamsdelen van je vijand.