De opkomst van Ultimate Fighting Championship

In Brazilië, Japan en de Verenigde Staten is Mixed Martial Arts, oftewel MMA, al jaren zeer populair. In Nederland is de sport nog niet tot de mainstream doorgedrongen in tegenstelling tot de K1. Met UFC 2009: Undisputed laat THQ Nederland kennismaken met deze vechtsport voor echte mannen. Maar waar komt UFC eigenlijk vandaan? En zijn wij Nederlanders er goed in?

UFC is een competitie binnen Mixed Martial Arts voor de hoogste gewichtsklassen. De rondes duren vijf minuten en er zit één minuut pauze tussen elke ronde. De wedstrijden worden gehouden in een achthoekige ring, die ook wel 'The Octagon' wordt genoemd. De ring heeft een diameter van 9,75 meter en is omringd door hekken. Critici hadden graag touwen langs de kant gezien, maar hiermee zou de kans op letsel en dodelijke ongelukken veel groter zijn dan met hekken.

Een gevecht kan op meerdere manieren beëindigd worden bijvoorbeeld door submission. Hierbij tikt een vechter duidelijk op de mat of zijn tegenstander om aan te geven dat hij zich overgeeft. Een andere manier is door de tegenstander knock-out te slaan of te trappen met een toegestane slag of trap, waardoor de tegenstander bewusteloos raakt of niet meer in staat is om meteen verder te vechten. Daarnaast kan een gevecht beslist worden door een technische knock-out, waarbij één van de vechters niet meer in staat is om zichzelf te verdedigen. Ten slotte kan een jury ook een winnaar aanwijzen op basis van verdiende punten tijdens het gevecht.

Het oude Griekenland

Lang voordat het huidige Mixed Martial Arts zijn intrede maakte, was er al een vergelijkbare sport op de Griekse Olympische Spelen van 648 voor Christus. Pankration, zoals deze sport heette, was een combinatie van worstelen, boxen en verschillende grijptechnieken. Bijna alles was toegestaan in deze sport. De enige uitzonderingen waren het bijten en krabben van de tegenstander en zijn ogen indrukken.

Aanduidingsteken voor het Olympische 'Pankration'

Pankration had geen gewichtklassen zoals wij deze vandaag de dag kennen. De wedstrijden waren onderverdeeld in competities voor 'mannen' en voor 'jongens'. Deze competities hadden geen tijdslimiet en de gevechten gingen dan ook ononderbroken door tot één van de vechters knock-out of vastgepind was en zich overgaf door zijn wijsvinger in de lucht te steken. Bij de gevechten was ook een scheidsrechter aanwezig die de mogelijkheid had om te allen tijde de wedstrijd stop te zetten en een winnaar aan te wijzen.

Vale tudo

Aan het begin van de twintigste eeuw werd in Brazilië vale tudo geïntroduceerd. De woorden 'vale tudo' staan voor 'alles mag', refererend aan het feit dat deze tak van Mixed Martial Arts vrij weinig regels had. In de jaren twintig van de vorige eeuw werden vale tudo-wedstrijden veelal gehouden in Braziliaanse circustenten.

Het duurde nog tot begin jaren zestig voordat vale tudo populair werd. Mede door de Braziliaanse televisieshow Heróis do Ringue, waarin vale tudo uitgeoefend werd. Zo snel als het populair werd, verdween het weer naar de ondergrondse subculturen. Een incident in Heróis do Ringue was hier debet aan, waarin een vechter de arm van de tegenstander brak nadat hij weigerde op te geven.

Te bestellen prints voor Vale Tudo-t-shirts

De oprichting van UFC

De Gracie familie was nadrukkelijk aanwezig bij de opkomst van vale tudo in Brazilië. Nadat vale tudo naar achterkamers en kleine gymzaaltjes verdween, is Rorion Gracie uiteindelijk geëmigreerd naar de Verenigde Staten om daar Braziliaans jui-jitsu te lanceren.. Dit leidde in 1993 tot de oprichting van de Ultimate Fighting Championship (UFC).

UFC was destijds een eenmalig toernooi om te ontdekken welke vorm van martial arts het meest effectief was in ongewapende confrontaties. Atleten van over de hele wereld, gespecialiseerd in onder andere boxen, worstelen, karate, jiu-jitsu en kickboxen, deden mee aan dit evenement. De eerste UFC-gevechten hadden, vergelijkbaar met vale tudo, weinig regels en waren vrij gewelddadig.

Drie jaar na de oprichting van de UFC begon de teloorgang; Senator John McCain kreeg een videoband te zien van een gevecht en noemde het 'menselijke haangevechten'. De senator begon hierna een kruistocht om de UFC uit Amerika te verbannen. Uiteindelijk verbanden 36 staten, waaronder belangrijke staten als New York en Nevada, de UFC uit sportarena's en niet veel later werd de UFC ook van de kabeltelevisie geweerd. De politieke druk zorgde ervoor dat de UFC alleen nog beperkt via pay-per-view te kijken was en de sport verdween uit het zicht van de massa.

Senator John McCain

De politieke druk heeft er toe geleid dat de organisatie van de UFC steeds meer regels ging invoeren om de veiligheid van de vechters te waarborgen en om geaccepteerd te worden door sportcommissies. Hiermee kwamen onder andere een trap geven in iemands kruis, het trekken aan haren en een klap op het achterhoofd geven op de lijst van verboden gevechtshandelingen te staan. Ook werden gewichtklassen, het verplicht gebruik van handschoenen en de scheidsrechters aan de zijkant ingevoerd. Voor die tijd kwam het vaak voor dat er flinke gewichts- en lengteverschillen waren tussen de vechters. Veel vechters vonden dat techniek de verschillen in lengte en gewicht kon overwinnen en dat juist in hun voordeel konden gebruiken.

Nederland in de UFC

De eerste Nederlander in de UFC was Gerard Gordeau en hij was ook direct een vechter in de allereerste UFC-wedstrijd die op televisie te zien was. Heel spectaculair en meeslepend is deze wedstrijd nooit geworden. Gordeau nam het op tegen een Hawaiiaanse worstelaar genaamd Teila Tuli, maar wist het gevecht al na dertig seconden te beslechten. Met een loeiharde trap schopte hij alle voortanden van de Hawaiiaan eruit, waarna het gevecht gestaakt werd.

Het korte gevecht tussen Gordeau en Tuli, zie ook de bewegende beelden

Toch is er eigenlijk maar één Nederlander die in één adem genoemd mag worden met andere (voormalig) kampioenen van de UFC: Bas Rutten. Rutten begon zijn carrière in de Pancrase-competitie in Japan. Na een moeizaam begin door gebrek aan kennis over grondvechten is hij uiteindelijk driemaal tot King of Pancrase gekroond.

Rutten heeft in zijn carrière 33 wedstrijden gevochten waarvan hij er 28 winnend wist af te sluiten, eenmaal gelijkspel speelde en vier partijen verloor. In 1999 werd hij titelhouder in de UFC Heavyweight Championship na Kevin Randleman verslagen te hebben. Helaas raakte Rutten tijdens een training zwaar geblesseerd en moest hij noodgedwongen met pensioen gaan. Hij is echter nog steeds in de UFC-scène actief als commentator bij wedstrijden, hij traint vechters en presenteert het programma 'Inside MMA'. Ook heeft Rutten na zijn actieve vechterscarrière  verscheidene kleine rolletjes in films en series gespeeld. Ook heeft hij model gestaan voor de vechtbewegingen van Niko Bellic in GTA IV en heeft hij een een cameo in de game; hij is te zien in het in-game televisieprogramma 'The Men's Room'.

The one and only: Bas Rutten

Na Bas Rutten heeft Nederland geen successen meer behaald binnen de UFC, al hebben we met Antoni Hardonk nog steeds een actieve vechter in het circuit. Met UFC 2009: Undisputed kunnen we in ieder geval proberen virtueel successen te boeken.