Als er een gamefranchise het predicaat ‘hit and miss’ verdient, dan is het wel Need for Speed. Elk jaar verschijnt er minstens één nieuw deel waarvan de kwaliteit zich haast laat raden. Met ‘reboot’ Hot Pursuit bracht ontwikkelaar Criterion twee jaar geleden enige vorm van balans in de reeks. Logisch, want na jarenlang de ene na de andere succesvolle Burnout-game geproduceerd te hebben, leek de Britse studio de aangewezen partij om Need for Speed onder handen te nemen. Waarvan akte, want Hot Pursuit was een strakke, fraai gepresenteerde ode aan driften met (super)sportwagens in paradijselijke omgevingen. Met de politie op je hielen.

In het jaar daarna volgden circuitspin-off Shift 2 (van Slightly Mad Studios), dat weliswaar spectaculair oogde maar matig was afgewerkt, en het dramatische Need for Speed: The Run (van Black Box), waarmee de franchise bruut van z’n momentum beroofd werd. Achter de schermen werkte Criterion echter alweer aan een nieuwe uiting, die vanaf eind deze maand in de winkels ligt. De naam Most Wanted lijkt gekozen vanwege de band met het verleden. Toch is vernieuwing volgens de hoge heren van Criterion hier het toverwoord.

Volgens creative director Craig Sullivan – bekend als de man met het hippe stekelkapsel, die tijdens E3-presentaties nieuwe games van Criterion toelicht – zijn de meeste moderne racegames maar saai en ouderwets: “Bij Hot Pursuit deden we iets nieuws met Autolog, waardoor je constant uitgedaagd werd om de scores van je vrienden te verbreken. Met Most Wanted wilden we nog een stap verder gaan. Weg met de conventies binnen het racegenre, zoals lineaire progressie en het vrijspelen van auto’s in een bepaalde volgorde. Daar hebben veel mensen tegenwoordig helemaal geen tijd voor. Zij kunnen dus nooit met alle auto’s spelen.” 

Instappen en gaan

Om die reden is negentig procent van alle auto’s in Most Wanted direct beschikbaar: kom je er een tegen in de open spelwereld, dan stap je er met een druk op de knop in over en is ‘ie permanent van jou. Daarnaast werk je geen races af volgens een bepaald patroon, maar kies je per auto welke events het spelen waard zijn. Zo verdien je upgrades voor dat model, evenals punten om de stijgen op de Most Wanted-lijst. Winst is daarvoor niet eens noodzakelijk. De nadruk ligt op ongedwongen speelplezier, meent Sullivan: “Als mensen mijn spel spelen, wil ik ze binnen twee minuten zien lachen. Veel racegames nemen zichzelf te serieus en laten je zonder pardon falen. Hier boek je progressie met alles wat je doet, zodat alles in het spel bereikbaar is. Het is toch ook niet alsof je een bioscoopfilm niet mag afkijken als je niet goed hebt opgelet?”

Op het gebied van spelen tegen andere mensen is het een iets ander verhaal. Sowieso keert het eerdergenoemde Autolog terug, dat nu ook scores buiten events om bijhoudt, zoals snelheden bij het passeren van flitspalen en sprongen door billboards – voorzien van een foto van je online vriend die het verst kwam. Directe multiplayerpotjes beginnen in free-roam, van waaruit verschillende events plaatsvinden: niet alleen races, maar ook onder andere drift- en verspringwedstrijden.

Politieachtervolgingen zijn wel aanwezig in de singleplayer, maar ontbreken in de multiplayer. “Een bewuste keuze”, aldus executive producer Matt Webster. “We introduceren daar zoveel nieuwe spelelementen, dat we besloten hebben om de politie achterwege te laten.” Sullivan: “Ik was ook verantwoordelijk voor Burnout Paradise, waarin een hoop te doen was, zeker met alle downloadable content, en ik durf gerust te zeggen dat Need for Speed: Most Wanted nóg meer content bevat.”

Burnout. Het is dat de creative director er zelf over begint. De invloed van deze racefranchise met de nadruk op crashes was al duidelijk te merken in Hot Pursuit. Hoewel Most Wanted, net als Burnout Paradise, plaatsvindt in een overwegend stedelijk omgeving, probeert Criterion wel verschil te houden tussen de twee racegrootheden. Zo wordt elke crash van een tegenstander door jouw toedoen niet meer uitgebreid in slow motion in beeld gebracht. Daarnaast wordt Need for Speed natuurlijk gekenmerkt door gelicenseerde auto’s. Kunnen we wel ooit een crossover tussen de twee verwachten? “We hebben het nooit overwogen”, stelt marketing manager Doug McConkey. “We zouden niet weten hoe een Need for Speed vs. Burnout eruit zou moeten zien, dus die komt er ook niet zomaar.”

Forza vs. Need for Speed

En de concurrentie? Met de release van Forza Horizon, daags voor die van Need for Speed: Most Wanted, is er op de Xbox 360 een geduchte concurrent. Sullivan wuift die suggestie weg: “Ik ben daar niet bang voor, het is een ander soort game. Er zitten geen springende auto’s in Forza.” Ook qua presentatie gaat Need for Speed: Most Wanted op de surrealistische toer. Zo wordt elk event voorafgegaan door video’s die variëren van opmerkelijk tot krankzinnig: vliegende auto’s, kleurenpalletwisselingen en zelfs een wiel van politieauto’s passeren daarin de revue.

Onderhuids is er echter een hoop technisch vernuft. “We beginnen met een diepgaand physics-systeem”, legt Webster uit. “Daar gooien we een laag ‘magie’ overheen, zodat de auto’s bestuurbaar worden voor een groot publiek. Het rijgedrag is trouw aan het beeld dat van die modellen in media naar voren wordt gebracht. Om dat zo af te stellen hebben we enkele echte petrolheads bij Criterion. We zouden ook makkelijk een simulatieracegame kunnen maken, maar dat zou saai zijn. Of, nou ja, minder spannend dan dit.”

Dat klinkt als een interessante hint naar de toekomst. Of is Criterion juist van plan om door te gaan op de surrealistische weg die de studio is ingeslagen met Burnout Paradise en Need for Speed: Most Wanted? “We hebben wel wat ideeën”, stelt Sullivan voorzichtig. “De samenhang tussen onze games is te vinden in plezier en spelen met vrienden, dus Autolog komt zeker vaker terug. Ons volgende project kan weer een Need for Speed zijn, maar ook een nieuwe Burnout, of iets compleet anders. We weten in elk geval welke technologie eraan zit te komen, en daar zijn we erg enthousiast over. Dat is alles wat ik erover kan zeggen. Wat het precies wordt, kondig ik over een paar jaar graag aan tijdens een E3-presentatie. Het wordt in elk geval cutting edge, innovatief en erg leuk, want daar geloven we in. Maar eerlijk gezegd weet ik nog niet wat precies wat we gaan doen.”