Het gamesjaar 2006

Het jaar 2006 is nu goed een maandje voorbij, en nu de laatste beschimmelde kerstkransjes in de prullenbak zijn geworpen en de rotjes weer veilig zijn opgeborgen voor volgend nieuwjaar, is het tijd om terug te blikken. Als je zegt “2006 was een heel bijzonder jaar”, dan klikt dat meteen zo cliché. Dat gaan we dan ook helemaal niet zeggen, want dat mag de lezer beoordelen. Wij beschrijven een aantal trends die gedurende het jaar 2006 de gamers bezighielden. Natuurlijk was er de console-oorlog die in alle hevigheid losbrak. Aan het begin van dit jaar ging het over de achterblijvende productie van de Xbox 360, en ook over het gebrek aan goede games. Er was een tamelijk matige launch, waarbij alleen Project Gotham Racing 3 het predikaat 'échte topper' mocht dragen. Eigenlijk kunnen we ons op dit moment niet meer voorstellen dat we destijds de Xbox 360 als een apparaat zagen waar we niet echt warm van werden. Met Ghost Recon Advanced Warfighter zagen de zaken er wat rooskleuriger uit en gedurende het jaar 2006 ging het er steeds zonniger uitzien voor de Xbox 360. Met het verschijnen van Saint's Row, het aankondigen van gelijktijdige releases van Grand Theft Auto IV op de Xbox 360 en de PlayStation 3 en het in de maak zijn van Crackdown, werd de Xbox 360 een apparaat dat in ieder geval appelleerde aan fans van het free-roaming genre. Maar met bijvoorbeeld de exclusieve games Dead or Alive 4, Viva Piñata en Dead Rising was de Xbox 360 van alle markten thuis. En toen kwam Gears of War. Ongetwijfeld was dit de meest gehypete game van het jaar. Vooraf aan de game viel ieders mond open van verbazing door de verbluffende graphics die Epic op het scherm wist te toveren. Maar was Gears of War niet gewoon een heel simplistische rechttoe rechtaan shooter? Misschien wel, maar dan wel één van de beste rechttoe rechtaan shooters ooit gemaakt. De game kreeg niet voor niets een 10 op Gamer.nl.

"United we stand!"

Microsoft kon in zijn handjes wrijven, want toen de Xbox 360 al een stapel toppers had, was de PlayStation 3 nog steeds niet uit in de VS en Japan. Sony is met een straatlengte voorsprong winnaar geworden van de vorige console-oorlog, en de concurrenten hebben het dan ook over een andere boeg gegooid. Was Sony verrast door het razendsnel uitkomen van de volgende Xbox en de volledig nieuwe strategie van Nintendo? Of zagen ze het al aankomen en hebben ze, zonder dat we het weten, een strategie in gedachten voor de lange termijn? We weten het pas allemaal over enkele jaren, als deze console-oorlog is afgelopen. Vorig jaar zag er niet al te florissant uit voor Sony. De PlayStation 2 liep weliswaar als een tierelier en de toppers voor dat jaren oude apparaat bleven maar komen, maar op de draagbare markt ging de Nintendo DS fantastische verkoopcijfers tegemoet. En met een blik op de toekomst valt te zeggen dat Sony heel wat meer te duchten heeft van de concurrentie dan tijdens de vorige console-oorlog. De launch verliep moeizaam, met Resistance als enige topper en een verdomd hoge prijs. Natuurlijk kampte Microsoft destijds met precies dezelfde problemen, maar daar is het voordeel van het eerder verschijnen: op het moment van verschijnen van de PlayStation 3 was de Xbox 360 een stuk goedkoper en had het een groter gamesaanbod. Maar ach, voor de PS3 is alweer een nieuwe Gran Turismo, een nieuwe Killzone, een nieuwe Ratchet & Clank en een nieuwe Metal Gear Solid in de maak, waar we allemaal razend benieuwd naar zijn. Even afwachten dus. En dan was er Nintendo. Velen hadden het helemaal gehad met de besnorde loodgieter of die jongen in de groene maillot. De paarse broodbox, welke de naam GameCube met zich meedroeg, werd moeizaam op de been gehouden door de reeks toppers die Nintendo zelf produceerde en velen zagen dan ook weer zo'n scenario voor zich: een Nintendo apparaat met een nieuwe Metroid, Zelda en Mario die allemaal vast wel goed zijn, maar die we onderhand wel kennen. Maar hoe anders liep het. Het apparaat droeg de tijdelijke naam Revolution en men vroeg zich dan ook af of Nintendo misschien met een leuk nieuw plannetje bezig was. Dit plannetje werd duidelijk tijdens de E3 van afgelopen jaar, toen 'grote man bij Nintendo' Miyamoto als een idioot op het podium stond te tennissen. De controller zag eruit als een afstandsbediening, en door het dingetje te bewegen breng je dingen teweeg op het scherm. Het apparaat werd Wii gedoopt, en de rest is geschiedenis. Als een stel malloten sprongen de gamers massaal op de Wii, soms letterlijk, en een hype rond een spelcomputer is nog nooit zo groot geweest. Er was welgeteld één echte topper, te weten de nieuwe Zelda, en verder eigenlijk niets. Hoewel velen nog altijd lyrisch zijn over de Wii, hopen we van ganser harte dat we niet terechtkomen onder een gigantische hoop minigames en partyspelletjes. Natuurlijk was 2006 hét jaar van de nieuw ontaarde console-oorlog, en je zou bijna vergeten dat er ook nog ander gamenieuws was. Natuurlijk is er te veel om op te noemen, en daarom pakken we er nog twee dingen uit die ons opvielen van 2006: de groeiende maatschappelijk angst voor games, niet in het minst door een doorgedraaide Amerikaanse advocaat, en het spektakelstuk Games in Concert. Het jaar 2006 was één groot feest voor gamers. Een generatie nieuwe consoles zag het daglicht en zowel op het gebied van graphics (Gears of War) en innovatieve gameplay-mechanieken (Wii) werden nieuwe hoogtepunten bereikt. Maar hoge bomen vangen veel wind en met het groeien van de gamesbusiness groeide ook de maatschappelijke haat tegenover games in het jaar 2006. Natuurlijk was er Jack Thompson. Deze man is zeker niet representatief voor de mening der maatschappij, maar de ophef die hij veroorzaakte zegt heel wat over de maatschappelijke perceptie over games. Verreweg het grootste ‘schandaal’ ging over Grand Theft Auto: San Andreas. Logisch, zul je denken, want in deze game kun je massa’s onschuldige burgers van het leven beroven. Maar nee, het ging over een sex-minigame die in het spel verborgen zat. Jack Thompson schreeuwde moord en brand, en de rechter kwam eraan te pas. Ook Bully moest het ontgelden. Logisch, zul je denken, want in deze game kun je medeleerlingen pesten. Maar nee, de heer Thompson vond het heel erg dat twee jongemannen met elkaar konden zoenen in de game. Nu is de visie van een ‘idioot’ uit Florida zeker niet representatief voor een gehele maatschappij, maar ook elders zien we tekenen dat de maatschappij angstig is voor games. In Nederland hebben we bijvoorbeeld de PvdA’er Jeroen Dijsselbloem, die sterk ageerde tegen het verschijnen van Bully in Nederland. Britse winkelketens deden gewillig mee aan deze hetze door Bully uit de winkelschappen te verwijderen. En zelfs op EU-niveau zijn ze bang aan het worden voor virtueel entertainment. Maar ach, al dat dit ‘gezeur’ van een stel mensen die geen idee hebben waar ze over praten valt in het niet bij al het moois. En dan hebben we het nog helemaal niet gehad over Games in Concert. Voor de eerste maal in Nederland werd er muziek van bekende videogames ten gehore gebracht in een ware concertsetting, en hoe! Het Utrechtse Vredenburg werd overdonderd door een aaneenschakeling van prachtig uitgevoerde muziekstukken. Wie zegt dat games gewoon vermaak zijn en niet met kunst te maken hebben, zal alleen al om de muziek ervan die woorden na Games in Concert moeten inslikken. Het evenement, dat mede door Gamer.nl georganiseerd was, kon rekenen op vele lovende reacties en het zal de lezers dan ook niet verwonderen dat we achter de schermen druk bezig zijn met de editie voor dit jaar. Bij een dergelijk artikel hoort eigenlijk altijd een conclusie. Was 2006 een goed jaar? Hoe zouden we het jaar het beste kunnen omschrijven? Hoewel er wel eens betere jaren geweest zijn wat betreft games, kunnen we toch zeker niet negatief zijn over 2006. Misschien zal dit jaar wel de geschiedenis ingaan als het jaar dat in alle opzichten het stereotype gezicht van games afwerpt. Met een nieuwe generatie consoles, welke nieuwe doelgroepen aanboren, en culturele evenementen zoals Games in Concert, raast gaming als volwaardige entertainmentvorm in sneltreinvaart richting maatschappelijk acceptatie. En ach, die Thompson zal ook wel een keertje met pensioen gaan.